A primeira publicación periódica publicada só en galego: O Tio Marcos d’a Portela

Placa colocada na casa onde se comezou a imprimir o xornal, na rúa Lepanto, 18, de Ourense.// Foto: P.Lameiro O Tio Marcos d’a Portela, foi unha publicación aparecida por vez primeira en 1876, sendo daquela editada en Ourense por Valentín Lamas Carvajal. Foi a primeira publicación periódica monolingüe en lingua galega. Naceu con carácter quincenal, e aos dous meses pasou a ser semanal. Subtitulado Parrafeos co pobo gallego, tivo dúas etapas, a primeira dende 1876 ata 1880 e a segunda dende 1883 ata 1889. Cun marcado carácter literario, obtivo un salientábel…

Ver+

O Grupo NÓS

Coñécese así ao grupo de escritores que en 1920 fundaron a revista NÓS, que perviviu ata 1936. O grupo estaba composto entre outros por Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Antón Losada Dieguez, Florentino López Cuevillas… Sobre o nome elixido para a revista, hai dúas teorías: Unha delas suscita que o nome foi escollido por Castelao, xa que ademais era o director artístico e o encargado de deseñar as portadas da publicación. A outra teoría que manteñen outros autores, explica que foi Vicente Risco quen optou por ese nome de cabecera,…

Ver+

O Cenáculo Ourensán

Recibe o nome de cenáculo ourensán un grupo de autores que, naturais ou residentes na cidade de Ourense,posteriormente formarán parte (na súa maioría) do denominado grupo Nós. Os seus membros máis destacados foron Ramón Otero Pedrayo, Florentino López Cuevillas e Vicente Risco. O cenáculo ourensán supón a fase anterior ao galeguismo dos escritores citados. De feito, no caso particular de Vicente Risco, este pregaleguismo pode considerarse como antigaleguismo, posto que chegou a afirmar (na súa revista La Centuria, 1917) que “el que quiera ser leído que escriba en castellano”. De todos os xeitos,…

Ver+

El Catón Compostelano

El Catón Compostelano foi o primeiro xornal de Galicia. O primeiro número apareceu o 1 de maio de 1800 na cidade de Santiago de Compostela. El Catón Compostelano, que Eugenio Carré Aldao alcumou como “primeiro xornal galego”, veu a luz en Santiago de Compostela no ano 1800. Trátase dunha publicación semanal na que se tocaban temas de corte erudito e polémico, dende a necesidade da educación das mulleres ata a orixe das linguas de España; da paz, a liberdade ou o tempo, á necesidade dunha Historia Natural de Galicia ou a…

Ver+

Xerardo Álvarez Limeses: Avogado, mestre, escritor e sogro de Alexandre Bóveda

Naceu en Pontevedra o 10 de decembro de 1871, e morreu na mesma cidade o 19 de febreiro de 1940. Fillo de Emilio Álvarez Giménez e irmán de Darío Álvarez Limeses, cursou o Bacharelato en Pontevedra e participou canda a Víctor Said Armesto na fundación do ateneo Los Amigos del Progreso, no que comezou a súa faceta de escritor. Fixo a carreira de Dereito na Universidade de Santiago de Compostela e a de Maxisterio en Madrid, dedicándose despois a Inspector de Ensino Primario. Foi secretario das Xuntas de Instrución Pública…

Ver+

Prensa Galega: “La Zarpa”

Foto: Bibliotecas de Galicia La Zarpa foi un diario agrarista que se publicou en Ourense entre 1921 e 1936. Fundouno o crego e xornalista Basilio Álvarez o 27 de xullo de 1921 e foi dirixido, entre outros, por Antonio Buján, Jacinto Santiago e Roberto Blanco Torres. Colaboraron no xornal, entre moitos outros, Eduardo Blanco Amor, Alexandre Bóveda, Castelao, Otero Pedrayo, Vicente Risco e Antonio Rey Soto. En abril de 1925 o xornal ampliou o seu formato introducindo con frecuencia gravados, fotografías, páxinas especiais e máis publicidade. Ademais ampliou o número de páxinas…

Ver+

Galiza a Terra Prometida

Atopábase Xúpiter certa noite moi escurá …nos que deixando as celestes mansións, baixaba a Terra… Atopábase monologando d’iste xeito, cando pol-a calzada da Vía Láctea veu vir cara il multidume innumerabre de sombras que serpenteban arrogantemente todo lo longo do camiño e que levaban unhas fortes mocas apoyados nos hombreiros. Eran algún d’outa estatura y –outros xigantencos. Cand’estiveron preto díl comprendeu Xúpiter qu’os evocara sin querer n-as suas meditacións… Pai e Señor: Eiquí estamos dispostos a nos renovar n-o que fumos n-outro tempo. O mundo esgótase por falla dos nosos…

Ver+

El Heraldo Gallego (1874)

Foto: Wikipedia   El Heraldo Gallego foi un periódico galego que apareceu en Ourense entre 1874 e 1880.   Subtitulado Semanario de Ciencias, Artes y Literatura, o seu primeiro número saíu á rúa o 1 de xaneiro de 1874. Despois cambiou o seu subtítulo a Revista Ilustrada. Edición de interesas generales. Inicialmente tivo unha periodicidade semanal, para pasar en 1876 a bisemanal e un ano despois a quincenal; en 1880 volveu ser bisemanal. Fundado e dirixido por Valentín Lamas Carvajal, nel colaboraron, entre outros, Alfredo Vicenti, Aureliano Pereira, Juan Antonio Saco y…

Ver+

Crónica do debut da Coral Polifónica de Pontevedra en 1926

Foto: patrimoniomusicalgalego De todal-as realizacións d’arte conseguidas na nosa Terra n-iste tempo, no que se nos pode por menos de reconocer que’a xente bule e traballa, pode que ninguna teña a considerábele importancia que tuvo a presentación ó púbrico do Coro Polifónico de Pontevedra, o 23 do mes de Marzal. Había moito tempo qu’iste agrupamento, do que forma parte moita xente principal da vila do Lérez, e, o que vai mais ainda, moita xente educada musicalmente viñase preparando para escomenzal-o seu labor . Foi unha preparación d’obra ben feita, com’o seu…

Ver+

A Don Ramón Otero Pedrayo, no aniversario do seu falecemento (Corenta anos)

De pé, de esquerda a dereita: Sebastián González, Eladio Rodríguez González, Enrique Peinador, Gonzalo López Abente, Pura González Varela (muller de Lugrís), Celia Brañas Fernández, Otero Pedrayo, David Fernández Diéguez, Ángel del Castillo e Fernando Cortés Bugía. Sentados Fernando Martínez Morás, Castelao, Manuel Lugrís Freire, Antón Villar Ponte e Félix Estrada Catoyra./ Foto: Wikipedia O día 10 de abril fixo 40 anos da morte de Don Ramón Otero Pedrayo, escritor, político e intelectual galego, membro dá Xeración Nós, patriarca das letras galegas. En 1988 dedicóuselle o Día dás Letras Galegas. A…

Ver+

Xosé Lois González Vázquez “O Carrabouxo”

Xosé Lois González Vázquez, alcumado O Carrabouxo, nado en Ourense en 1949, é un debuxante galego. A súa familia era de Osmo (Cenlle) e alí pasou a súa infancia, ata que aos dez anos muda para Chantada Estudou na universidade laboral de Zamora e logo fixo a carreira de telecomunicacións en Alcalá de Henares e en Madrid, en 1968. Traballou como xefe provincial de Telecomunicacións en Ourense ata a súa xubilación en 2009, labor que compartía coa súa faceta de humorista gráfico. Foi membro da directiva da Agrupación Cultural Auriense e presidente…

Ver+